Υποκριτική και Feldenkrais

Τι είναι αυτό που μας κάνει να κοιτάζουμε έναν/μια ηθοποιό περισσότερο από κάποιον άλλο;

Ποια ιδιότητα διαθέτει που μας συγκινεί και μας καθηλώνει; Είναι κάτι που μπορούμε να μάθουμε;
Κάποιοι θεωρούν ότι η υποκριτική είναι κάτι που δημιουργείς μόνος σου- δουλεύεις πάνω στον χαρακτήρα, βυθίζεσαι μέσα σου για να ανασύρεις συναισθήματα - αλλά στην πραγματικότητα είναι μια κοινωνική δραστηριότητα. Ως ηθοποιός, καλείσαι να συνδεθείς τόσο με τους συναδέλφους σου όσο και με με το κοινό. Να αλληλεπιδράσεις, να ανταποκριθείς και να προσφέρεις κάποιου είδους πρόσβαση και στους θεατές. 

Συχνά προτείνουν στους/στις ηθοποιούς να χαλαρώσουν. Αλλά πώς το κάνουμε αυτό; Συχνά σκεφτόμαστε τη χαλάρωση ως μια εντολή να αφήσουμε τους τεταμένους μυς να χαλαρώσουν, αλλά στην πραγματικότητα χρειάζεται μια κάποια ένταση για να στεκόμαστε όρθιοι/ες, πόσο μάλλον για να κινηθούμε. Ουσιαστικά η χαλάρωση αφορά τη μείωση της περιττής έντασης και αυτό είναι περίπλοκο στην υποκριτική.  Ακόμη και χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, η περιττή ένταση συνδέεται με την αμηχανία, με την αίσθηση ότι δεν αισθανόμαστε απόλυτα ασφαλείς. Αυτό είναι που σωματικά μεταφράζεται στην δυσκολία να χαλαρώσουμε και άρα στη δυσκολία να μπορέσουμε συνδεθούμε με τους άλλους. Όταν το νευρικό μας σύστημα αισθάνεται τέτοιου είδους "απειλές",  προετοιμάζεται να μας προστατεύσει με μια σειρά αλλαγών στην αναπνοή, στους παλμούς της καρδιάς και στον μυϊκό τόνο- παρεμβάλλεται ακόμη και στις εκφράσεις του προσώπου μας! Πώς, λοιπόν, μπορούμε να βοηθήσουμε το σύστημά μας να αισθανθεί αρκετά ασφαλές;

Χρειαζόμαστε στήριξη. Kυριολεκτικά.Τη στήριξη που μας κρατά όρθιους/ες,  όπως η σχέση με το έδαφος πάνω στο οποίο στεκόμαστε, η οργάνωση του σώματός μας, η διάταξη των οστών του σκελετού μας. Ιδανικά τα οστά αιωρούνται σε μια τέλεια διάταξη, με τους μύες στην ακριβώς απαραίτητη ένταση  και όλα αυτά προσαρμόζονται ιδανικά συνεχώς, δημιουργώντας νέες διατάξεις στήριξης καθώς κινούμαστε. Όμως κανείς δεν είναι τέλειος/α κι έτσι συχνά το σύστημά μας καταφεύγει στην ενεργοποίηση όποιων μυών μπορούν να βοηθήσουν (ακόμη κι όταν αυτοί δεν βοηθούν πραγματικά τη δράση που θέλουμε να κάνουμε). Οι περιττές εντάσεις δημιουργούν με τη σειρά τους διαταραχές που καθιστούν ακόμα πιο δύσκολο να βρούμε την αποτελεσματική σκελετική στήριξη που χρειαζόμαστε. Μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτόν τον  φαύλο κύκλο, όταν αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε και να ξετυλίγουμε αυτές τις "συνήθειες", τις οικείες παραμορφώσεις της υπερ-ενεργοποίησης, ανακαλύπτοντας πιο σαφείς και εργονομικούς τρόπους εύρεσης στήριξης. Τότε οι ανεπιθύμητες εντάσεις εξασθενούν. Με σωστή στήριξη και με την αίσθηση ασφάλειας  το σύστημά μας μπορεί να χαλαρώσει και να μας επιτρέψει να συνδεθούμε και να εμπλακούμε. 
Ποιο μάθημα Feldenkrais το επιτυγχάνει αυτό; Κάθε μάθημα Feldenkrais.

πηγή-  An actor's presence, Victoria Worsley, Feldenkrais UK


-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Γιατί είναι  η Μέθοδος Feldenkrais® σημαντική για το θέατρο και την υποκριτική;

Προκειμένου να κατανοήσει τις ερμηνευτικές του δυνατότητες στη σκηνή, ο καλλιτέχνης καλείται να αναπτύξει ένα πολύ υψηλό επίπεδο σωματικής αντίληψης. Οι καλύτερες παραστάσεις είναι αυτές στις οποίες δεν φαίνεται να υπάρχει καμία προσπάθεια, τότε είναι που πιστεύουμε στον κόσμο που δημιουργείται για εμάς.

Η προετοιμασία για μια παράσταση μπορεί να απαιτεί περισσότερη δουλειά από όσο η ίδια η παράσταση κατά τη διάρκειά της. Αξίζει το κόπο να ξαπλώσεις στο πάτωμα και να εκτελέσεις απλές αλλά κρίσιμες κινήσεις, προκειμένου να οργανώσεις τον εαυτό σου, έτσι ώστε όταν φτάσεις στη σκηνή να εργάζεσαι τελικά με λιγότερη προσπάθεια και κόπο-να έχεις το χρόνο να το απολαύσεις!
Η επίγνωση της ισορροπίας, η σχέση  με τη βαρύτητα, η επίγνωση του σκελετού και της αναπνοής, σου δίνουν τον απαιτούμενο χώρο για να βρεις εργονομικές κινήσεις και ελευθερία στη σκέψη, κάτι που με τη σειρά του επιτρέπει να πλησιάσεις την άμεση εμπειρία του τι σημαίνει να υπάρχεις στο θεατρικό περιβάλλον. Κάποιες παραστάσεις είναι σαν να βιώνεις ένα μαραθώνιο. Πώς μπορείς να βρεις τρόπους αντί να βρεθείς εντελώς εξαντλημένος/η να βιώσεις το αντίθετο-  να νιώσεις μια αίσθηση απόλυτης ζωτικότητας που συχνά συνδέεται με τη δυνατή σκηνική παρουσία. 

Η μέθοδος Feldenkrais αποτελεί μια πολύτιμη εμπειρία μάθησης για τους καλλιτέχνες. Όχι μόνο για να αποκτήσουν μεγαλύτερη συνειδητοποίηση του εαυτού τους σωματικά, αλλά και του χώρου γύρω τους. Η μέθοδος Feldenkrais αφορά τη μάθηση, ή μάλλον τη μάθηση για τη μάθηση. Στα ομαδικά μαθήματα Awareness through movement- Επίγνωση δια μέσω της Κίνησης διευκολύνουμε την αποδόμηση των ασυνείδητων μυϊκών προτύπων. Κάνοντας νέες και ασυνήθιστες κινήσεις σε νέες και άγνωστες θέσεις, το νευρικό σύστημα αναγκάζεται να δημιουργήσει εναλλακτικές λύσεις, να αποκωδικοποιήσει κινητικούς γρίφους, να χαράξει νέα μονοπάτια, να διευρύνει τις επιλογές του. Ενισχύεται η επίγνωση του σώματος και της κίνησης, το άτομο αρχίζει να επιλέγει πώς κινείται. Βελτιώνεται σταδιακά η κατανόηση για το τι συμβαίνει στο σύστημα συνολικά, στο σώμα, την κίνηση, τη σχέση με τους άλλους και το περιβάλλον. 

πηγή- Feldenkrais in Theatre and Acting,  Andrew Dawson, Feldenkrais UK